نقش مهد کودک و پیش دبستانی در تربیت کودک

کانون خانواده ، نخستین نهاد اجتماعی است که کودک در آن پرورش می یابد و می آموزد که چگونه رفتار اجتماعی داشته باشد.

در محیط های اجتماعی نظیر مهدکودک، نهادهای دیگری به جز خانواده در آموزش هنجارها و ارزش ها به فرزندان دخالت دارند و با افزایش سن کودک به مرور از نقش خانواده ها کاسته و بر نقش این کانون ها در        الگو دهی به شخصیت کودک افزوده می شود . مهدکودک ، برای بچه ها عموماً جذابیتی بیش از خانه و خانواده  دارد و نیز نقشی بسیار اساسی و مهم در تربیت کودکان  ایفا می کند.

بنابراین برای به ثمر نشستن این نهال های ترد و شکننده و کمک به رشدِ صحیح آنان باید محیطی امن و عاری از هر انحرافی برای تربیت آنان فراهم ساخت.

بسیاری از کودکان با رشد روزافزون تعداد مادران شاغل، بیش از نیمی از روز خود را در مهدها سپری می سازند و رفتارها، ارزش ها و الگوهای بسیاری را از این مکان ها کسب می کنند، حال این مربیان و مسئولان مهدها هستند که باید ضمن عنایت به وظیفه خطیر تعلیم و تربیت ، و بهره گیری از شیوه های مثبت و کارآمد دینی، علمی و روانشناسی ، در ساختن نسل آتی کمر همت ببندند.

اگر مهدها به مکان هایی جز «محل نگهداری» کودکان تبدیل شوند، به عبارت دیگر به وظیفه اصلی خود که جامعه پذیری و تربیت صحیح کودکان و نه صرف نگهداری از آنان، بدل شوند، نسل کارآمد و شایسته ای را تحویل جامعه خواهند داد.

مهدکودک ها و مراکز پیش دبستانی وظیفه آموزش فعالیت های پیش از دبستان و آماده کردن کودک برای ورود به دبستان را بر عهده دارند.

در مهدکودک، خردسالان با فراگیری نقاشی، شعر، سرود، بازی  و ... با رویدادها و محیط اطراف خود آشنا   می شوند.کودک رفتارهای مورد پذیرش در جامعه را می آموزد.

کودکانی که دوران کودکی را در مهد می گذرانند بهتر و راحت تر می توانند با محیط اطراف خود ارتباط برقرار کنند و در ارتباطات اجتماعی خود کمتر به مشکل برخورد  می کنند و نسبت به دیگر کودکان به مراتب، جامعه پذیرتر هستند.

مهد برای کودکان به منزله یک محیط کاملاً صمیمی و دوستانه است. لذا تأثیرپذیری کودکان در مهد به مراتب بیشتر از خانه و خانواده است. اگر مربیان، افرادی آموزش دیده، کارآمد و متخصص در زمینه تربیت کودکان باشند خواهند توانست به بهترین شکل ممکن کودکان را تربیت کنند.

وجود مراکز پيش دبستانی و مهدهاي کودک دریک مجموعه يکي از عواملي است که در رشد و پرورش کودک مؤثر مي باشد. زيرا کودک پيش دبستاني خود را بعنوان ارشد آن مجموعه مي داند و همين امر باعث تقويت اعتماد به نفس کودک مي گردد. ساير مزاياي اين مورد نيز بسيار است.

آموزش هاي پيش از دبستان فرصتهائي براي فعاليتهاي فردي و گروهي نظير: بازي، نقاشي، سرود، کتابخواني، آزمايشهاي ساده، فعاليتهاي اجتماعي و ... را به کودک داده و سعی میکند با ارائه مفاهيم مختلف علمی،فرهنگی،مذهبی،اجتماعی و اطلاعات مورد نيازدیگر، جهت انجام فعاليتهاي دبستاني، کودکان را آماده ورود به مدرسه نمايد.

رئوس برنامه ها:

1)  آموزش مفاهيم علوم ديني                              2)  آموزش واحد کار                   

3)  آموزش ورزش                                                 4)   آموزش تابلوهاي روزانه   

       5)  آموزش مفاهيم رياضي، لوحه و زيرلوحه          6)      فعاليتهاي فوق برنامه و ..

* مفاهيم علوم ديني:

هدف از آموزش اين مفاهيم آشنائي کودکان با مسائل ديني مي باشد. مفاهيم علوم ديني شامل مراحل زير است:

 الف) آموزش سوره هاي قرآن                                                ب) آموزش احاديث و روايات   

  ج) آموزش نماز و آداب آن                                                      د) آموزش اصول و فروع دين               

 هو) آشنائي با برخي پيامبران و سرگذشت زندگي آنان                و) آشنائي با ائمه معصومين    

‌* آموزش واحد کار:

هر هفته موضوعي بعنوان واحد کار مطرح مي شود و آموزش داده مي شود. هدف از آموزش اين واحد کار نيز، آشنائي کودکان با مسائل و مشاغل محيط خود است و موضوع مطرح شده از طريق ( بازي (شامل : بازيهاي تقليدي، گروهي، نمايشي و ... ( فعاليتهاي اساسي (شامل: مشاهده، بحث و گفتگو، نکات ايمني، بهداشتي، مذهبي، اجتماعي، زبان آموزي و ... (هنرهاي دستي (شامل: کاردستي با کاغذرنگي و چسب، نقاشي با مداد رنگي، ماژيک، گواش و شکل سازي با خمير و گل سفال و) ... فعاليتهاي هنري ( شامل : شعر و سرود ، ضرب المثل، نمایش و...   و قصه و داستان به کودکان آموزش داده مي شود تا همه جوانب موضوع مطرح گردد.

* آموزش ورزش:

اين آموزش که روزانه و همراه با شعرهاي مربوطه انجام مي گيرد و شامل نرمش، سرود صبحگاهی و ... مي باشد ، به کودکان مي آموزد که اينگونه فعاليتهاي روزانه باعث ايجاد انرژي، طراوت و شادابي و نيز باعث تقويت اندام هاي مختلف بدن مي شود.

* تابلوهاي روزانه:

اين تابلوها باعث ايجاد شور و شوق و افزايش تقويت اعتماد به نفس و مسئوليت پذيري در کودک مي شود. زيرا در هر روز يک کودک مسئوليت اين تابلوها را بعهده دارد و نهايتاً خواسته يا ناخواسته مجبور مي گردد تا در خصوص اين تابلوها ايفاي نقش نمايد. اين تابلوها شامل: تابلوي حضور و غياب، تقويم روزانه، برنامه هاي روزانه، تقسيم مسئوليتها و تابلوي کاردستي يا نقاشي مي باشد.

* آموزش مفاهيم رياضي, لوحه و زيرلوحه:

شناخت مفهوم عدد و یادگیری شمارش اعداد ، در کنار آموزشهاي واحدکار، آموزشهاي تصويري موضوع مطرح شده در هر هفته از طريق تصاوير رنگي(لوحه) نيز انجام مي گيرد تا تأثيرپذيري آموزشها صدچندان شود. همچنين برخي از علائم (زيرلوحه) که در جهت آمادگي کودک براي نوشتن مي باشد, نيز به آنها آموزش داده مي شود.

* فعاليتهاي فوق برنامه:

جهت تنوع و يکنواخت نبودن محيط آموزشي و جذب آنها و نيز نوعي آموزش ديني به مناسبتهاي مختلف مذهبي و نيز سالگرد تولد کودکان مراسم هاي شادي نيز برپا مي گردد.

جهت تفريح و سرگرمي نيز علاوه بر استفاده از امکانات تفريحي داخل مهدکودک, کودکان به پارکها و بوستانها, سينما, تئاتر, نمايشگاه و ... برده مي شوند. همچنين در خصوص موضاعات مطرح شده در هر هفته در صورت نياز به محلهاي مربوطه برده مي شوند تا از طريق مشاهده مستقيم, درک و فهم آن مسائل آسان تر گردد مانند بازدید از آتش نشانی. تشکيل کلاسهاي زبان انگليسي, كار با سفال براي کودکان, تشکيل کلاسها و جلسات آموزشي بعنوان مشاوره جهت راهنمائي مادران نيز از ديگر برنامه هاي اين مرکز, بعنوان فعاليتهاي فوق برنامه مي باشد.